Hangul
Hangul is de naam die Koreanen hebben gegeven aan hun eigen schrift. Het Koreaanse schrift bestaat niet, zoals het Chinees, uit talloze karakters die allemaal een woord voorstellen. Hangul is in de 15de eeuw ontwikkeld door de Koreaanse koning Sejong de Grote.
In 1446 werd het schrift bekend gemaakt onder de naam Hunminjeongeum, later afgekort naar Hangul. Hangul bestaat uit 24 (vroeger uit 28) tekens, 14 medeklinkers en 10 klinkers.
De Koreaanse karakters worden jamo genoemd. Een medeklinker is een ja-eum en een klinker een mo-eum. Samengevoegd wordt dit dus jamo.
Medeklinkers (자음)
| Jamo | Naam | Klank |
|---|---|---|
| ㄱ | 기역 | [g] zachte k-klank. Zoals de g in garçon. |
| ㄴ | 니은 | [n] de letter n. Net als onze letter n in neus |
| ㄷ | 디귿 | [d] de letter d. Zoals de d in het woord deur. Klinkt soms meer als t. |
| ㄹ | 리을 | [l],de letter l, maar ook r. Nooit en rollende r. Dus klinkt als de l van lief or als de r in het Engelse woord mother. |
| ㅁ | 미음 | [m] net als onze letter m. Zoals in maan |
| ㅂ | 비읍 | [p] net als letter p. Klinkt soms als een b, vooral als begin letter van een woord. Hapkido of boer. |
| ㅅ | 시옷 | [s] de letter s. Boos. |
| ㅇ | 이응 | [ŋ] ng-klank. Dit is een speciaal teken. Wanneer het aan het begin van een lettergreep staat, wordt hij niet uitgesproken. Aan het eind van een lettergreep spreek je hem uit als –ng, zoals in training. |
| ㅈ | 지읒 | [dʒ] dsj-klank. Zoals je in het Engels de j uitspreekt. joy. |
| De volgende medeklinkers zijn zogenaamde ‘geaspireerde’ klanken. Ze komen overeen met sommige van de vorige jamo, maar bij het uitspreken ervan gebruik je meer lucht. Wanneer je deze jamo uitspreekt en je hand voor je mond houdt dan voel je de adem tegen je hand. | ||
| ㅊ | 치읓 | [tʃ] tsj-klank. Zoals in tsjonge. |
| ㅋ | 키읔 | [k] hardere k-klank. Zoals in kaas. |
| ㅌ | 티읕 | [t] t-klank. Zoals in tennis. |
| ㅍ | 피읖 | [p] p-klank. Zoals in politie. |
| ㅎ | 히읗 | [h] h-klank. Zoals in hallo. |
Klinkers (모음)
| Jamo | Naam | Klank |
|---|---|---|
| ㅏ | 아 | [α] korte a-klank. appel. |
| ㅑ | 야 | [jα] ya-klank. Jansen. |
| ㅓ | 어 | [ɔ] korte eo-klank. Bos. |
| ㅕ | 여 | [jɔ] yeo-klank. Jos. |
| ㅗ | 오 | [o] korte oo-klank. Zoals boom, maar iets korter uitgesproken. |
| ㅛ | 요 | [jo] yoo-klank. Joost. |
| ㅜ | 우 | [u:] oe-klank. Boer. |
| ㅠ | 유 | [ju:] yoe-klank. Joepie. |
| ㅡ | 으 | [ə:] ue-klank. Lijkt een beetje op de uitspraak van freule. Met je mondhoeken uit elkaar. |
| ㅣ | 이 | [i:], ie-klank. Mier. |
Dubbele klinkers
Om sommige klanken weer te geven, worden soms medeklinkers dubbel geschreven. De zogenaamde dubbele medeklinkers:
| ㄲ | 쌍기역 |
| ㄸ | 쌍디귿 |
| ㅃ | 쌍비읍 |
| ㅆ | 쌍시옷 |
| ㅉ | 쌍지읒 |
De dubbele klinkers worden op ongeveer dezelfde wijze uitgesproken, maar met een ‘strakkere’ articulatie.
Medeklinker clusters
Naast de dubbele medeklinkers kennen we ook de gecombineerde medeklinkers, of medeklinkerclusters.
ㄳ, ㄵ, ㄶ, ㄺ, ㄻ, ㄼ, ㄽ, ㄾ, ㄿ, ㅀ, ㅄ
Deze staan altijd aan het eind van een lettergreep en hun uitspraak wordt vaak bepaald door de volgende lettergreep. Het voert te ver om alle manieren waarop deze clusters worden uitgesproken.
Klinker clusters
Naast de gecombineerde medeklinker clusters kennen we ook de gecombineerde klinkers.
ㅐ, ㅒ, ㅔ, ㅖ, ㅘ, ㅙ, ㅚ, ㅝ, ㅞ, ㅟ, ㅢ
Dit zijn zogenaamde tweeklanken of diftong, vergelijkbaar met bijvoorbeeld ui en au in het Nederlands. De uitspraak is soms moeilijk, of het verschil tussen sommige klanken is moeilijk voor ons te vertaan. Hier volgend de klanken bij benadering.
| ㅐ en ㅔ | Ae and é zoals in cap en egg |
| ㅒ en ㅖ | Yae enf ye zoals in yaeh en yes |
| ㅘ | Wa zoals in wat |
| ㅙ en ㅚ en ㅞ | Wé zoals in weg |
| ㅝ | Wo zoals in wonder |
| ㅟ | Wie zoals in wiel |
| ㅢ | Lange ie met een klein uh-tje er voor. |
Romanizering
Het schrijven van Koreaans met het abc kan soms knap lastig zijn. Men noemt dit omzetten romanisatie. Bij het romaniseren van een taal kan gebruikgemaakt worden van transliteratie, dit is het omzetten van het oorspronkelijke schrift. Bij transliteratie blijft het mogelijk om uit het geromaniseerde schrift te herleiden wat het oorspronkelijke schrift was. Bij de Koreaanse systemen is transliteratie vaak moeilijk. Voor de correcte uitspraak kun je dus beter gewoon de Koreaanse letters leren.
Er zijn twee bekende systemen om het Koreaans te schrijven met het abc, het ene heet McCune-Reischauer (MCR) en het andere systeem heet Herziene Koreaanse Romanisatie (HKR). En soms worden deze door elkaar gebruikt.
Aangezien ik zoveel mogelijk HKR probeer te volgen, hier een overzichtje van hoe Koreaanse tekens overgezet kunnen worden naar het abc volgens dit systeem:
Klinkers
| ㅏ | ㅓ | ㅗ | ㅜ | ㅡ | ㅣ | ㅐ |
| a | eo | o | u | eu | i | ae |
| ㅔ | ㅚ | ㅟ | ㅑ | ㅕ | ㅛ | ㅠ |
| e | oe | wi | ya | yeo | yo | yu |
| ㅒ | ㅖ | ㅘ | ㅙ | ㅝ | ㅞ | ㅢ |
| yae | ye | wa | wae | wo | we | ui |
Medeklinkers
| ㄱ | ㄲ | ㅋ | ㄷ | ㄸ | ㅌ | ㅂ | ㅃ | ㅍ | |
| g, k | kk | k | d, t | tt | t | b, p | pp | p | |
| ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅅ | ㅆ | ㅎ | ㄴ | ㅁ | ㅇ | ㄹ |
| j | jj | ch | s | ss | h | n | m | ng | r, l |
Wanneer bij een medeklinker twee opties worden gegeven, wordt de eerste optie meestal gebruikt aan het begin van een lettergreep en de tweede optie aan het einde. 각 wordt dus geschreven als gak.